Por ve para farkı
Türkçede “için” dediğinizde, İspanyolcada hangi ilişkiyi anlatıyorsunuz?
Kısaca
Para çoğunlukla amaç, alıcı, varış noktası veya son tarih belirtir. Por ise sebep, izlenen yol, araç ya da karşılık bildirebilir. Türkçede ikisi de bazen “için” diye çevrilir; ama “yüzünden”, “boyunca” veya “karşılığında” gibi anlamlar da ortaya çıkar. Seçiminizi cümledeki ilişkiye göre yapın.
por
Sebep veya izlenen yol
Bir şeyin neden gerçekleştiği, geçilen güzergâh veya verilen karşılık.
Gracias por tu ayuda.
Yardımın için teşekkürler.
para
Amaç veya hedef
Bir şeyin ne amaçla, kimin için ya da hangi tarihe kadar gerektiği.
Este regalo es para ti.
Bu hediye senin için.
Sebep, nedeni; amaç ise hedefi açıklar
İptal edilen bir pikniği ve İspanyolca çalıştığınız bir günü düşünün. Yağmur, pikniğin iptal edilmesinin sebebidir. Arkadaşlarınızı anlamak ise dil çalışmanızın amacıdır. Türkçe cümlede “için” gördüğünüzde otomatik bir çeviri yapmak yerine bunun bir sebep mi, yoksa ulaşılmak istenen bir hedef mi olduğunu düşünün.
Cancelamos el picnic por la lluvia.
Yağmur yüzünden pikniği iptal ettik.
Por, iptalin sebebini belirtir.
Estudio español para entender a mis amigos.
Arkadaşlarımı anlamak için İspanyolca çalışıyorum.
Para ile ardından gelen mastar, amacı anlatır.
Bir yerden geçmek ve bir yere yönelmek
Aynı yer, güzergâhınızın bir bölümü veya varmak istediğiniz nokta olabilir. Por bir bölgeden geçmeyi, para ise yönü ya da varış noktasını anlatabilir. Varış noktalarıyla a da kullanılır: Voy a Madrid, “Madrid’e gidiyorum” demektir. Dolayısıyla yönelme bildiren Türkçe “-e/-a” ekinin tek karşılığı para değildir.
Caminamos por el centro.
Şehir merkezinden geçerek yürüyoruz.
Merkez, içinden geçtiğiniz bölgedir.
Este tren sale para Madrid.
Bu tren Madrid’e gitmek üzere kalkıyor.
Madrid, hedeflenen varış noktasıdır.
Ödenen bedel ile son tarih farklı kalıplar gerektirir
Yeniden kullanabileceğiniz somut kalıplar öğrenin: bir şey için pagar por, birine verilecek hediye için para ve bir güne kadar gereken iş için para. Son tarih bağlamında para el viernes, işin tamamlanması için hedef günü belirtir; işin ne kadar sürdüğünü anlatmaz.
Pagué veinte euros por el libro.
Kitap için yirmi avro ödedim.
Por, ödediğiniz paranın karşılığında aldığınız şeyi belirtir.
Necesito el informe para el viernes.
Raporun cuma gününe kadar hazır olması gerekiyor.
Para, son tarihi belirtir.
Kendiniz deneyin
Duruma uygun kelimeyi veya fiil çekimini seçin. Cevabı kontrol etmeden önce cümlenin tamamını söyleyin.
Size yardım eden birine teşekkür ediyorsunuz.
Gracias ___ ayudarme.
Cevabı kontrol et 1
Gracias por ayudarme.
Gracias por, ne için teşekkür ettiğinizi belirtir. Ardından ayudarme gibi mastar biçiminde bir eylem de gelebilir.
Mektubun alıcısı kız kardeşiniz.
Esta carta es ___ mi hermana.
Cevabı kontrol et 2
Esta carta es para mi hermana.
Para, mektubun kime gönderildiğini, yani alıcısını belirtir.
Yolun kapanmasının sebebi yoğun kar.
La carretera está cerrada ___ la nieve.
Cevabı kontrol et 3
La carretera está cerrada por la nieve.
Por, sebebi belirtir. Yolun kapalı olma durumu için estar kullanıldığına da dikkat edin.
Kendi cümlenizi kurun
Bir şeyin neden olduğunu anlatan bir cümle ve ulaşmak istediğiniz amacı anlatan başka bir cümle kurun. Sesli söyleyin, sonra üzerlerini kapatın. Neden por ya da para seçtiğinizi açıklayın.
Gramer kaynakları
Daha fazla ayrıntı için İspanyolca sözlük ve kullanım açıklamalarına göz atın. Yukarıdaki örnekler ve alıştırmalar bu rehber için hazırlanmıştır.